BAĞIMLILIKLAR SESSİZLİKTE FİLİZLENİR

İnsanın en büyük deneyim fabrikası, kendi zihnidir. İnsan yalnız kaldığında bu fabrikada sessiz ve derinden bir çalışma başlar. Dış dünyanın sesleri sustuğunda, içimizdeki ödül sistemleri aniden aç bir şekilde uyanır.Bu ödül sisteminin kaynağı dopamindir. Dopamin yani beynin ödül sisteminde rol oynayan, hafıza, hareket, motivasyon, ruh hali, dikkat gibi hareketi kontrol etmekle ilgilenen, beyin nöronları tarafından salınan nörotransmiter bir pusula gibi bizi yönlendirmeye başlar. Fakat bu pusula her zaman güvenilir değildir; özellikle de boşlukta dönüp duruyorsak. Yalnızlıkta, bir anlık haz vadeden her şey daha parlak görünür: bir kadeh içki, renkli bir ekran, eski kötü bir alışkanlık ya da herhangi bir durumdan bir kaçış.

Araştırmalar, bu sürecin kimyasal olduğunu söylüyor. Yalnız bir beyin, dopamin arayışını artırıyor; yani zevk getirecek ne varsa daha çekici hale geliyor. Bu yüzden bağımlılıklar genellikle sessizlikte filizleniyor. Bir madde ya da davranış, yalnızlığın karanlık odasında birdenbire ışık gibi parlar. Fakat bu ışık, bizi aydınlatmak yerine gözümüzü kamaştırır.

Oysa insan, bağ kurmak için yaratılmıştır. Bir omuz, bir dost, bir dinleyici… Bunlar yalnızca duygusal ihtiyaçlarımızı karşılamaz; aynı zamanda beynimizi dengeler, dopaminimizi regüle eder, bizi içsel kaostan korur. Sosyal bağlar, nükseden eski ya da yeni zehirlerin en güçlü panzehiridir. Birisinin gözlerinin içine bakmak, bir mesaj almak, bir kahve eşliğinde konuşmak… Bunlar beyindeki ödül devresini en saf haliyle çalıştırır.
Sonuç olarak mesele, yalnızlığı yok etmek değil, onu bir mahkûmiyet olmaktan çıkarmaktır. İnsan kendi başına da durabilmeli ama başkalarının varlığını reddetmeden. Belki de gerçek özgürlük, yalnızlık ve bağ arasındaki bu salınımda saklıdır. Çünkü bağımlılıktan korunmanın en eski, en doğal yolu hâlâ aynı: bir insana dokunmak, bir insana seslenmek.