HAYSİYET

İnsan, ne kadar zamanı olduğunu bilmediği bu dünyadaki sınırlı ömründe, ne için ve nasıl yaşar? Dünya ile bağının her an sonsuza dek kopabileceğini bildiği halde, yaşamla nasıl bağlar kurar ve kendini bu bağların içinde nereye koyar?
Peki, haysiyetli olmayı başarmak bize bu süreci yaşamakta nasıl bir güç sağlar?

İnsan ömrünü onurlu kılan değerleri yaşamanın ve yaşatmanın, insana dolayısıyla toplumlara geri yansımasının kazanımları nelerdi?

Bugün, birçok değerin bir arada yaşatılmasıyla ulaşılan haysiyetin ne olduğunun hatırlanmasına ve yokluğunun toplumlarda nasıl büyük depremlere neden olabileceği üzerine durup ciddiyetle düşünülmesine büyük bir ihtiyaç olduğunu görüyoruz. Bu nedenle, haysiyet neydi önce bunu bir hatırlayalım.

Haysiyet bir insanın her koşulda inşa etmesi ve koruması gereken bir değerler bilincidir: kişisel çıkarın, korkunun ve yalnız kalma endişesinin ötesinde, öz saygıyı oluşturup koruyarak, vicdanın rehberliğinde yürümektir.

Sadece doğruları bilmek değil, her şart ve koşulda öz saygı içinde davranabilmek, bunu korumak ve değerler içinde yaşamayı seçerek içsel huzura ulaşmaktır.

Günümüzde yaşadığımız toplumlarda, kişisel çıkarların, görselliğin, tanınmanın, ve gücü yansıtan sadece maddi merkezli başarıların ön plana çıktığını görmekteyiz. Bütün bunlara ulaşmak ve gücüyle göz önünde olmak için başvurulan yollarda, her davranışın normal kabul edilmesi gerektiğine inanılan bir çağdayız.

Oysa gerçek kalıcılık, insanın onuruna sadık kalmasıdır. Haysiyetli bir duruş; yalnız kalmayı, sürüye uymamayı ve gerektiğinde “hayır” demeyi göze alabilmektir.
Haysiyet; insanın kendisine duyduğu saygının, başkalarının gözündeki itibarıyla değil, vicdanındaki yansımasıyla ilgilidir. Bir insan ne kadar bilgili, güçlü ya da başarılı olursa olsun; eğer haysiyetini kaybetmişse, aslında her şeyini yitirmiştir.

Haysiyetsiz kalabalıklarda herkes sizi alkışlayabilir ama haysiyet, yalnızken sizi ayakta tutan en önemli güç kaynağınızdır.

Haysiyet, pazarlık konusu olacak bir şey değildir. Bir menfaat karşılığında asla vazgeçilemez, eğilip bükülmez. İnsanın bazen en zor anlarında, en büyük ve çok zor bir tercih yapması gerekebilir: Burada, ya sessizce haysiyetini korur ve onuruyla huzur içinde yaşar ya da maddi güç ya da ün kazanıp ruhunu kaybeder.

Mevlana der ki: “Nice insanlar gördüm, üzerinde elbisesi yok; nice elbiseler gördüm, içinde insan yok.” İşte haysiyet, elbisenin değil, insanın içindeki o görünmeyen duruşun adıdır.

Haysiyet, sadece bireysel bir meziyet değil; aynı zamanda bir toplumun da vicdanıdır. Toplumlar, bireylerinin haysiyetine gösterdiği saygıyla değer kazanır ve bireylerin katkıları kadar medeni bir yaşam sürer. Bir milletin büyüklüğü, yalnızca teknolojisiyle ve ekonomisiyle değil; en zayıf ferdine bile ne kadar haysiyetli bir yaşam hakkı sunduğuyla ölçülür.

Haysiyet, güçlünün zayıfa karşı gösterdiği merhametle, insanın insana duyduğu adalet duygusuyla yaşar.

Haysiyet, toplumlarda sadece başkalarından beklenen bir değer de değildir. O, her şeyden önce kendimize karşı sorumluluğumuz, iç sesimizi susturmadan, vicdanımızı bastırmadan yaşamaktır. El açmadan, kendi iradesiyle dimdik durabilmektir. Kimseden korkmadan doğruyu savunabilmektir. Ve gerektiğinde de yalnız kalmayı göze alarak, kendine sadık kalabilmektir.

Unutmayalım:
Haysiyetli insanlar, zamanla unutulmazlar. Ama haysiyetini yitirenler, ne kadar yükselirse yükselsin, ruhen hep eksik kalırlar.

İnsan her şeyini kaybedebilir; malını, parasını, şöhretini, dostlarını, sağlığını… Ama haysiyetini kaybettiğinde, kendisini de kaybeder. Çünkü o, sizi siz yapan şeydir. Haysiyet, kaybedilince geri alınamayan tek şeydir. Koruyun, sahip çıkın ve onu asla ucuz pazarlıklara kurban etmeyin.

Nazlı Azeken.