Nöbetçi Eczaneler
MS.85’te Sinop’ta doğan Markion’un babası, Sinope Psikoposuydu. Ancak bu bilgi hatalı olsa gerek çünkü Psikoposluk organizasyonu o zamanlar oluşturulmamıştı. En iyimser ifadeyle, Babasının bölgedeki Hristyanların dini lideri olduğunu söyleyebiliriz.
Daha çocuk yaştayken bile evde (her baba istemese de işini evine taşır) teoloji konuşulması en doğal ve normal konuydu.
Markion ise babasının izinden gitmeyerek, genç yaşlardan itibaren ticaret ile ilgilenmeye karar verdi ve küçük bir deniz ticareti filosu kurdu. Ünlü Milet’li filozof Thales’i örnek aldığını söyleyebiliriz, bu akıllıca eyleminden.
Bu filo ve ticaret sayesinde, Roma’dan Mısır’a, Girit’ten Marsilya kıyılarına, Olbia’dan Tanais’e kadar çok büyük limanları ve şehirleri geziyor, insanlarla ve kültürlerle iletişim halinde oluyordu.
Babasından öğrendiği İsa ve Tanrı ile gezdiği yerlerde öğrendikleri arasında farklılıklar görüyor, işitiyordu. Tüm bu öğrendiği bilgiler sonunda kendi kozmogeniasını (evrenin oluşumu) ve teolojisini kurdu ve okulunu da Roma’da açtı.
Peki ne diyordu Markion?
Evren yaratılmadan önce sadece iki varlık mevcuttu; Karanlık ve Işık.
Birbirlerinin kardeşiydi onlar çünkü sadece onlar vardı, ikizdiler.
Işık bir öneride bulundu; Harekete geçelim ve bir şeyler yapalım.
Karanlık da bu fikre katıldı ve onayladı ama herşeyin kendisine ait olmasını istiyordu.
Işık öncelikle yeri ve göğü yaratmak istedi ve Karanlığın yardımı ile bunu başardı.
İkinci gün, 8 büyük yardımcısını (melekler-Lucifer de bu meleklerdendir) yarattı.
3.-4.-5. günlerde Cennet’i (Evren’i) yarattı ve bunların hepsini, karanlığın yardımı ile yaptı.
Altıncı gün Işık, çamurdan bir Adam yapacağını söyledi ve onu yarattığı cennette yaşatacaktı ama o yalnız olamazdı, ona bir de eş lazımdı.2 tane çamurdan Adam yaptı, biri dişi biri erkek ve sonunda eseriyle övündü.
Karanlık ise kıskandı Işığı ve o da benzer bir şeyi sadece kendi gücüyle, hiçbir yardım almadan yapacağını söyledi. O da Cennet’in bir benzerini, Dünya’yı yarattı.
Karanlık Tanrı, Işığın yarattığı her şeye karşı kötü ve haris duygular besleyen, savaşları seven, yargısında tutarsız olan, bir dediği bir dediğini tutmayan bir Tanrıydı.
Baba Tanrı olan Işığın Tanrısı ile Dünya’yı yaratan Karanlık kötücül Tanrı rekabet halindeydi.
Işık Tanrısı, oğlu olan İsa’yı, geçmiş Peygamberlerin Yasası’nı ve Eski Anlaşma Tanrı’sının (Karanlık Tanrının) yazılı ve çizili işlerini temizlemek için gelmiştir. Bir bakıma Musa İnananlarını Karanlık Tanrı ile ilişkilendiriyordu Markion.
Kısaca Markion, Dünyayı yaratan Tanrıyı, Işık İlahına özenen kıskanç bir ilah olarak düşünmüştür. Geliştirdiği yaradılış kozmogonisi ile aslında Zerdüştülüğü (Zorthast) Anadolu’da tekrar yorumlamaya çalışıyordu ancak bunu yaparken, bir çok öğeyi bir arada harmanlıyordu. Yıllar sonra bu süreci takip edecek, kendi coğrafyasından uzak olan Mani’den önceki bir denemeydi Markion’un yaptığı.
Daha emekleme aşamasında olan Roma Kilisesi, burnunun dibindeki bu okulun kurucusu Markion’dan hemen bir savunma istemişti. Asıl amaçları ise Markion’u aforoz etmekti ve etmişlerdi de.
Roma’da ve bir çok şehirde müridi olan Markion, en çok taraftarı ise Anadolu’da toplamıştır. Kendini ve teolojisini savunmak için Anadolu’dan ayrılıp, Roma’ya giderken, okulunu bir öğrencisine devir etmiştir; Valentine’ye.
Kim mi bu Valentine?
14 Şubat Sevgililer Gününde andığımız Valentine bu işte.
Markion’un savunması yazılı hale getirilmiştir tıpkı Sokrates’in savunması gibi ama Ayasofya’yı inşa eden Justinianus döneminde, Marcion’a ait ne varsa yakılmıştır.
Markion hakkındaki bilgilerimizi, onun azılı düşmanı Tertullian’dan ediniyoruz.
Peki Anadolu’daki Markion Takipçileri ilerleyen yıllarda neler yaşayacaktı ve Valentine ile Sevgililer Günü arasındaki ilişki neydi?
Devam edeceğiz…
Not; Konu ile ilgili olarak, Netflix’te Feria En Karanlık Işık isimli diziyi seyretmenizi öneririm.
Onlar Valentine kanadından ilerlemişler…
YORUMLAR